Historia Wyśmierzyc - najmniejszego miasta w Polsce
| Wiek XIV | |
|---|---|
| Data | Wydarzenie |
| 12 grudnia 1338 r. | książę czerski Trojden I podpisał dokument na mocy którego przekazał kilka wsi nadpilickich (m.in. Wyśmierzyce) na własność zakonu benedyktyńskiego Św. Wojciecha w Płocku. |
| 1378 | arcybiskup gnieźnieński Jan Suchywilk udzielił zezwolenia na powstanie parafii wyśmierzyckiej. |
| Koniec XIV wieku | Wyśmierzyce otrzymują prawa miejskie (dokładna data nie jest znana). |
| Wiek XV - Z tego okresu pochodza 2 wzmianki o mieście | |
|---|---|
| Data | Wydarzenie |
| 1428 | w poczet studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego został przyjęty Mikołaj, syn Andrzeja z Wyśmierzyc |
| 1465 | proboszczem wyśmierzyckiej parafii został Stanisław Kłonica -późniejszy kandydat na opata w Płocku. |
| Wiek XVI | |
|---|---|
| Data | Wydarzenie |
| 1521 | Wyśmierzyce wraz z miastem Liwem zostały zobowiązane do przygotowania wozu wojennego z związku ze zbliżającą się wojną zTurcją |
| 1521 | sporządzono spis posiadłości i dochodów kościoła parafialnego. Z dokumentu wynika, że w mieście istnieje drewniany kościół a proboszczem jest Jan z Ośnicy. Do parafii należą następujące wsie: Redlin, Kożuchów, Błeszno, Olszowa, Grzmiąca i Las. |
| 1566 | sporządzenie opisu granic między miastem Wyśmierzyce należącym do mieszczan a gruntami kościelnymi. |
| Wiek XVII | |
|---|---|
| Data | Wydarzenie |
| 1657 | najazd wojsk siedmiogrodzkiego księcia Jerzego II Rakoczego, który niszczy doszczętnie miasto. |
| 30 maja 1658 | opat płocki ks. Tomasz z Rupniewa Ujejskiego wydał przywilej, który miał być pomocą przy odbudowie miasta- każdy kto się osiedlił w Wyśmierzycach został zwolniony z wszelkich opłat i podatków przez okres jednego roku. |
| 1669 | wojewoda krakowski Aleksander Michał Lubomirski wezwał szlachtę oświęcimską i zatorską do Wyśmierzyc na pospolite ruszenie, w którym brał udział Jan Chryzostom Pasek. Obozowanie pod miastem naraziło mieszkańców na olbrzymie szkody, dlatego nowy król Michał Korybut Wiśniowiecki ogłosił przywilej zwolnienia miasta z wszystkich możliwych oplat i podatków na okres 4 lat. |
| Wiek XVIII | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Data | Wydarzenie | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 1794 | w czasie powstania kościuszkowskiego w pobliżu Wyśmierzyc stacjonowało wojsko narodowe, a Naczelnik Tadeusz Kościuszko był w Grzmiącej i Przybyszewie. | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 1795 | zaborcy austriaccy zajęli miejscowe dobra na rzecz skarbu państwa. | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 1798 | pierwszy zachowany spis mieszkańców Wyśmierzyc - właścicieli godpodarstw rolnych. | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Druga polowa XVIII wielu to okres najwyższej koniunktury gospodarczej dla miasta. Odbywają sie tu cotygodniowe targi, 4 jarmarki roczne i dwa razy w roku 2-tygodniowe jarmarki specjalne. | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiek XIX | |
|---|---|
| Data | Wydarzenie |
| 1808 | Ausriacy sprzedali na licytacji w Radomiu Wyśmierzyce Józefowi Teodorowi Makomaskiemu. który przejął folwark pobenedyktyński sadząc,że również ziemie należące do miejscowych mieszczan są jego własnością. Powstał dlugotrwały konflikt, który trwał kilkanaście lat. |
| 1809 | Wyśmierzyce zostają włączone do departamentu radomskiego, który jest częścią Księstwa Warszawskiego. |
| 1860 | spis ludności. Z dokumentu wynika, że w Wyśmierzycach mieszkało 1137 osób, istniało 137 domów drewnianych i 2 murowane (plebania i organistówka), 2 sklepy z towarami łokciowymi, 1 karczma-zajazd, 3 piwiarnie, 2 piekarnie, 1 jatka, 3 wiatraki. Dwustu mieszkańców było właścicielami gospodarstw rolnych a 64 rzemieślnikami. Istniało 7 ulic: Białobrzeska, Rynek, Kościelna, Długa, Poświętne i Wygon. |
| 1869 | Wyśmierzyce utraciły prawa miejskie. |
| Wiek XX | |
|---|---|
| Data | Wydarzenie |
| 1922 | przywrócenie praw miejskich. Pierwszym burmistrzem został Bronisław Wasiłkowski, aptekarz. |
| 1939-1945 | lata okupacji to okres łapanek i wywozu młodzieży do Niemiec, czas prześladowań, represji i rozstrzeliwań. |
